Chirico'nun Dilinden Metafizik Resim

bir sanat eserinin ölümsüz olması için insan sınırlarından kurtulmalıdır. Ortalama insan zihni ve mantığı insan için zararlıdır. Bu durumda çocukça algılamaya ve rüyaya ulaşacaktır. Eser sanatçının içindeki en derin yerlerden çıkacaktır. Dış dünyadan herhangi bir ses gelmez. Her nesnenin iki bakış açısı vardır: birisi alışılagelmiş olan diğeri metafizik olandır. Sanat eserinin bir şey anlatması gerekir ama dış görünüşü ile ilişkili değildir bu. Tasvir edilenler şiirsel olarak bir şey anlatırken onlara yakın da durmalıdır. Evrendeki her şey mantığa girmez, sihirli işaretler bunun yanıtıdır. İlkçağdaki insanlar fazlasıyla büyülü işaretler görmüş olmalıdır. Sanat modern filozoflar ve şairler tarafından kurtarıldı. Nietzsche ve Schopenhauer anlamsız yaşamın derin anlamını öğrettiler ve sanatta nasıl olabileceğini gösterdiler. Sanatın mantıksallığının devre dışı bırakılmasını buldular. Her ikisi de duygulara ve sezgilere yer verir. Biz resimle nesnelerin yeni bir metafizik psikolojisini inşa ediyoruz. Mekandaki ve bilinçaltındaki nesnelerin yerleştirilmesi, mekan duygusu yeni bir astronomi oluşturur. Gezegenimizdeki nesnelerin hepsi donuk bir yerçekimi yasasıyla yere bağlıdır.

Chirico ve Melankoli

“Chirico’nun kentleri, kemerleri, bir meydandaki anıtları, geçen trenleri, terzi mankenleri, durumları belirsiz bir beklenti haline sokan bir ışık seli içindeydi. Bu bir akşam ışığıydı; çarpıktı, gecenin müjdecisiydi. Gölge resmin dışındaki bir kişinin gölgesiydi; ama gecenin gündüzün içinde olamayışı gibi varolmaksızın oradaki yerini alıyordu ya da hemen hemen oradaki yerini almak üzereydi. Chirico’nun resminde acı vardı”
René Passeron/ Sürrealizm Sanat Ansiklopedisi

Kahinin Yazgısı

Yaşadığımız çağın gitgide daha çok maddeciliğe ve yararcılığa yönelmesi karşısında; gelecek için zihinsel hazlarla yaşamayanların kabul görmediği bir toplum öngörmek yanlış olmayacak. Yazar, düşünür, hayalci, şair, metafizikçi, gözlemci… bir bulmacayı çözmeye çalışan yada düşüncesini açıklayan her kişi, yanlış bir çağa düşmüş gibi, tıpkı iktiyozorların ya da mamutlar gibi yer yüzünden yok olmaya yazgılı olacaktır.

Giorgio de Chirico

Giorgio De Chirico'nın düş kenti

…Giorgio de Chirico, 1913 ile 1917 arasındaa, Matisse ve Picasso gibi resim sanatını yenileme çabası içindekiler de arasında olmak üzere, dönemin çoğu ressamı gibi ‘dış görünüş’ün tutsağı olmaktan şiddetle kaçınmıştı. Onun aklı önsokaresçilerin ve Nietzsche’nin düşünceleri ile beslenmişti; yalnızca nesnelerin gizemli dünyalarını yakalamanın ardındaydı.
Sadece gizem havası uyandıran yada bir ön sezi yayan dış görünüşleri kaydeden böyle bir resim, kaçınılmaz olarak falcılık sanatı ile gerçek sanatı buluşturacaktır. Bu resim önsezileri uyarıyor ve izleyeni şoke ederek amacına ulaşıyor….

Ressamın en büyük akılsızlığı kendi kurduğu ve ele geçirilemez kıldığı kenti kuşatan odunun saflarına geçmesidir. Kent ondan önce gelen pek çok düşmana karşı olduğu gibi, Chirico’ya da sonsuza dek direnecektir…

André Breton

bir sokağın melankolisi ve gizemi/Giorgio De Chirico

Chirico Figürleri

… Bence, Giorgio de Chirico, Alice’in ormanına giden yol hakkında hayranlık duyulacak kadar şey biliyordu. Chirico’nun figürlerinin boş yüzleri, insanlık dışılığın mükemmel bir biçimde suçlanmasıdır. Onun ıssız meydanları ve taşlaşmış arka planları, yaptığı şeylerin ortasına –onu özünden yoksun bırakan ve kanını emen ideolojilerin ezici gücünü berraklaştıran bir kent alanında donmuş kalmış şeylerin -insanlıktan çıkmış insanı sergiler. (kimin vampirce manzaralardan söz ettiğini unuttum şimdi. Belki Breton’du.) bunun da ötesinde, ağız ve burunlarının olmayışı yeni yüzleri akla getiriyormuş, neyi var neyi yoksa insanlığa yatırabilecek bir mevcudiyeti somutlaştırıyor görünmektedir. Bence, bu hayaletimsi mevcudiyet, kolektif yaratımınkidir. Chirico’nun figürleri yüzleri olmadığı için herkesi canlandırır.

Modern kültür kendi hiçliğini dışavurmak için çok çaba harcar ve kendi boşluğundan bir göstergebilim yaratırken, Chirico, bu yoluğun sadece onun ardında yatan bir bildirim aracı olarak canlandırıldığı tablolar – yani geçekliğin şiirini ve sanatının, felsefenin, insanın tasavvurunu- sunar bize. Şeyleşmiş bir dünyanın göstergesi olarak boş alan, tuval ile tan alıcı bir yerde birleşmiştir. Bunun ima ettiği şey, çehrenin artık temsili evrenin bir parçası değil de günlük praksisin bir parçası haline gelmek üzere olduğudur.

Günün birinde, 1010 ve 1920 arasında yaşanan on yılın tartışma götürmez zenginliği anlaşılacaktır. Ne kadar ilkel ve önseziye dayalı olursa olsun, bu yılların dehası, sanat ve hayat arasındaki uçuruma bir köprü kurma yolunda ilk kez çaba harcanmasında yatar…
Raoul Vaneigem/Gündelik Hayatta Devrim

Chirico/huzur kaçıran peri(1918)

Chirico

Chirico Mimarisi

…Chirico, mimarinin en dikkat çeken öncülerinden biri olarak kalacaktır. Chirico zaman ve mekan arasındaki noksanlıklar ve mevcudiyetler sorunlarıyla pençeleşmiştir.

İlk kez görüldüğü anda bilinçli olarak ayırt edilmemiş nesnenin, ilkini izleyen görülmeleri sırasındaki noksanlığın, onun hakkında tanımlanamaz bir izlenime yol açtığı bilinmektedir: Nesnenin noksanlığı, zamanın içinde bir doğrulma yoluyla duyulara dayalı bir mevcudiyet kazanır. Biraz açarsak: Genellikle tanımsız kaldığı halde, izlenim niteliği yine de, elde edilmemiş nesnenin doğasına ve görenin ona atfettiği öneme göre değişiklik gösterir ve bu da, dingin bir neşeden dehşet kadar gidilebilecek türden bir değişikliktir (belirli bir durumda ruh halinin iletim aracının bellek olması bizi fazlaca ilgilendirmiyor. Bu örneği sadece uygun olduğu için seçtim).

Chirco’nun resminde (kemerlere ilgi duyduğu periyotta) boş bir mekan, oldukça dolu zaman yaratır. Buna benzer şeyler ortaya koyacak ve yığınlarca insan üzerinde etki bırakacak mimarlar için ayırdığımız geleceği gözünde canlandırmak kolaydır. Biz bu gün, bu türden maketleri müze olduğu iddia edilen yerlere tıkayan bir yüzyıla itaatsizlik göstermekten başka bir şey yapamayız. Concorde Meydanı’nı ve oradaki Dikilitaşı serbestçe kullanma hakkı verecek kadar uzun boylu değilse de, ilgili mercilerin şehrin bir çok kapısını ‘süsleyen’ bu bahçelerin düzenlenmesini Chirico’ya bırakabilirlerdi…

Ivan Chtghelov/Yeni Kentçilik İçin Reçete

Beraberlik

widwe, emr3, edok, perşembe

Ziriab Mobile W.S.B. dosyaları PDF

http://www.ziriabmobile.org/?p=92